Wszystko, co chcieliście wiedzieć o antykoncepcji #2

Wszystko, co chcieliście wiedzieć o antykoncepcji #2

Druga część rozmowy o antykoncepcji z profesor Violettą Skrzypulec-Plintą.

Część pierwsza dotyczyła głównie plastrów antykoncepcyjnych oraz bardzo indywidualnych przypadków, które zdecydowanie wymagałyby metody szytej na miarę. W dzisiejszym wpisie rozmawiam z panią profesor o antykoncepcji dla mężczyzn, sterylizacji i wazektomii, wkładkach domacicznych oraz antykoncepcji hormonalnej. Zapraszam do lektury!

Antykoncepcja dla mężczyzn

Antykoncepcja dla mężczyzn, zwłaszcza ta długoterminowa, to temat budzący sporo kontrowersji i co jakiś czas powracający w mediach. Wciąż słyszymy, że prace nad nowymi metodami antykoncepcji dla mężczyzn trwają, a męski odpowiednik pigułki jest tuż, tuż za rogiem i w przeciągu pięciu lat powinna być on dostępny. Szkoda, że co mniej-więcej pięć lat historia się powtarza i długoterminowa antykoncepcja dla mężczyzn jest wciąż o pięć lat od nas. Jak w Alicji w Krainie Czarów: dżem jutro, dżem wczoraj, ale nigdy dżem dzisiaj.

Nie dziwię się więc, że wiele waszych pytań dotyczyło właśnie antykoncepcji dla mężczyzn:

Czy jest obecnie na rynku światowym produkt antykoncepcyjny dla mężczyzn? Czy jest jakakolwiek szansa, że kiedykolwiek takie produkty pojawią się na polskim rynku?

Na chwilę obecną środkiem antykoncepcyjnym dla mężczyzn mężczyzn jest prezerwatywa. Jest ona jedną z najpopularniejszych (ale nie najskuteczniejszych) metod antykoncepcyjnych, również dostępna w Polsce.

Czy jest dostępna długotrwała, inna niż prezerwatywy metoda antykoncepcyjna dla mężczyzn z odwracalnymi skutkami?

Na razie nie. Obecnie trwają badania nad „pigułką antykoncepcyjną” dla mężczyzn. Są one już tak zaawansowane, że przewiduje się, że rewolucja w męskiej antykoncepcji nastąpi w najbliższym czasie. Antykoncepcja hormonalna dla mężczyzn ma się opierać na zastrzykach z testosteronu (właściwej odmiany), a skuteczność tej metody, według przeprowadzonych do tej pory badań, utrzymuje się na poziomie 97-100%.

Kiedy będzie antykoncepcja dla mężczyzn?

Już jest. Najbardziej rozpowszechniona to prezerwatywa. Istnieje jeszcze wazektomia, ale jest to metoda nieodwracalna. Dotychczasowe próby stworzenia antykoncepcji hormonalnej dla mężczyzn nie przyniosły zadowalającego rezultatu.

Czy zabezpieczanie się jedynie (prawidłowo) założoną prezerwatywą jest skuteczne?

Skuteczność prezerwatywy utrzymuje się na poziomie 98,4%. Wskaźnik Pearla dla prezerwatywy wynosi 1,8 (Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w sprawie antykoncepcji. Aneks Nr 1 do rekomendacji PTG w sprawie antykoncepcji). Decyzję, czy taki poziom skuteczności jest wystarczający, należy podjąć samemu/z partnerem.

Wkładka domaciczna

Wkładki domaciczne (IUD) cieszą się coraz większą popularnością, zarówno jako antykoncepcja odpowiednia dla kobiet, które już rodziły, jak i dla nieródek. Wkładka domaciczna to metoda długoterminowa, bo – w zależności od typu IUD – można ją stosować nieprzerwanie od kilku do kilkunastu lat.

Niestety, jednym z czynników, który zniechęca kobiety do sięgnięcia właśnie po tę metodę, jest proces aplikacji, który może wiązać się z dyskomfortem. Również kilka dni po założeniu wkładki mogą pojawiać się skurcze, które przypominają bóle menstruacyjne.

Jakie typy wkładek domacicznych są dostępne w Polsce?

Istnieją na rynku dwa typu: wkładki typu Cu – miedzianie; oraz wkładki uwalniające hormon – levonorgestrel.

Czy to prawda, że wkładkę domaciczną mogą mieć zakładaną tylko kobiety, które już rodziły (bo zmniejsza płodność)?

W chwili obecnej na polskim rynku dostępna jest wkładka domaciczna (Jaydess) przeznaczona dla kobiet, które nie rodziły.

Czy wkładka domaciczna zawierająca hormony może opóźnić/przyspieszyć wejście w menopauzę?

Działanie wkładki uwalniającej progestageny nie wpływa na przyspieszenie lub opóźnianie pojawienia się menopauzy u kobiet. Brak jest dowodów klinicznych na występowanie takiego zjawiska.

Chcę spiralę hormonalną, ale jestem totalnym mięczakiem i strasznie boję się procedury umieszczania jej. Da się ten zabieg przeprowadzić w znieczuleniu ogólnym w Polsce?

Oczywiście, zawsze jest taka możliwość. Należy znaleźć ośrodek ginekologiczny, gdzie wykonywane są takie procedury. Zabieg można wykonać w znieczuleniu krótkim, dożylnym, po którym po 2 godzinach pacjentka wychodzi do domu.

Czy nieródka może mieć bezpiecznie założoną wkładkę domaciczna?

Może skorzystać z Jaydess antykoncepcyjnej wkładki hormonalnej. Ten rodzaj wkładki antykoncepcyjnej jest przeznaczony dla kobiet młodych, zwłaszcza tych, które nie rodziły. Jej bezpieczeństwo i skuteczność jest oparta na badaniach klinicznych.

Czy jeśli nie rodziłam, mogę skorzystać z Jaydess – antykoncepcyjnej wkładki hormonalnej?

Ten rodzaj wkładki antykoncepcyjnej jest przeznaczony dla kobiet młodych, zwłaszcza tych które nie rodziły. Jej bezpieczeństwo i skuteczność jest oparta na badaniach klinicznych.

Antykoncepcja hormonalna

Jakie jest prawdopodobieństwo zajścia w ciążę przy stosowaniu jedynie antykoncepcji hormonalnej?

To zależy, jaka metoda była dotychczas stosowana. Antykoncepcja hormonalna to nie tylko jedna metoda. Antykoncepcja hormonalna to zarówno plastry, jak i wkładka, pierścień, czy implant. Trudno mówić o skuteczności każdej z tych metod razem, ponieważ nieznacznie różnią się one między sobą. Zestawienie skuteczności poszczególnych metod przy prawidłowym stosowaniu dostępne jest pod tym linkiem.

Czytałam kiedyś, że antykoncepcja hormonalna nie działa dobrze w przypadku wagi powyżej 85 kg i chciałabym dowiedzieć się, czy to prawda.

Obostrzenie wagowe dotyczy jedynie stosowania antykoncepcji hormonalnej w postaci plastrów.

Czy stosowanie antykoncepcji hormonalnej w przeszłości może mieć wpływ na trudności z zajściem w ciążę?

Zdecydowanie nie. Nikt do tej pory nie wykazał takiej zależności w badaniach klinicznych.

Czy przerwa pomiędzy kolejnymi opakowaniami tabletek antykoncepcyjnych jest nam naprawdę potrzebna, jeśli tak, to do czego? Co faktycznie nam daje, oprócz krwawienia z odstawienia, „udającego” okres? Czy stosowanie przez dłuższy czas, np dłużej, niż trzy-cztery miesiące, tabletek bez przerw jest bezpieczne?

Nie wolno stosować na własną rękę tabletek antykoncepcyjnych bez robienia przerwy między opakowaniami lub bez stosowania tabletek placebo. Ciągłe stosowanie tabletek antykoncepcyjnych bez robienia przerwy może doprowadzić do przerostu błony śluzowej macicy i krwawień przełomowych.

Słyszałam, że pigułkę antykoncepcyjną można stosować tylko do ok. 30 roku życia, a później jej skuteczność drastycznie spada. Czy to prawda?

Pamiętajmy, że rodzajów pigułek jest wiele, a ich skuteczność praktycznie się nie zmienia jeśli przestrzega się zaleceń. Zawsze należy dostosować rodzaj pigułki do potrzeb kobiety.

Czy lekarz pierwszego kontaktu ma obowiązek wypisać receptę na jedno opakowanie tabletek, nawet jeżeli nie mam zaświadczenia od ginekologa?

Nie, nie ma takiego obowiązku, ale ma takie prawo i grzecznościowo może to wykonać.

Czy pierścień hormonalny sprzyja rozwojowi nadżerki?

Pierścień dopochwowy nie ma wpływu na rozwój nadżerki na tarczy szyjki macicy. Są to dwie odrębne sprawy.

Sterylizacja/wazektomia

To chyba najbardziej kontrowersyjne metody antykoncepcji, ponieważ według specjalistów stoją w konflikcie z polskim prawem. Zagranicą, głównie na Zachodzie, sterylizacja i wazektomia zostały uznane za legalną formę kontroli płodności i można poddawać się tym zabiegom bez większych przeszkód – może poza kosztami wyjazdu i samej procedury (w Wielkiej Brytanii sterylizacja kosztuje około 1500 funtów, zaś w Hiszpanii zabiegowi wazektomii można poddać się za 560 euro*).

Choć wazektomia jest odwracalna w około 90% przypadków, wcześniejsze poddanie się zabiegowi może wpłynąć na jakość spermy, a co za tym idzie – zdolność do zapłodnienia partnerki (źródło). Dlatego sterylizację i wazektomię zaleca się tym osobom, które mają absolutną pewność, że nie chcą mieć dzieci (niezależnie od powodów takiej decyzji).

Gdzie w Unii Europejskiej można się poddać legalnie zabiegowi sterylizacji przez podwiązanie jajowodów i jaki w przybliżeniu jest koszt takiego zabiegu?

O tym, że sterylizacja jest legalną metodą antykoncepcyjną, wyraźnie mówi prawo m.in. następujących krajów: Francji, Holandii, Luksemburgu, Austrii, Danii, Finlandii, Norwegii, Szwecji, Wielkiej Brytanii. Koszty uzależnione są od danej kliniki.

Skoro istnieje refundacja pigułek czy plastrów antykoncepcyjnych, dlaczego wazektomia nie jest refunfowana?

Wazektomia jest w Polsce metodą nielegalną w myśl art. 155 kodeksu karnego.

KTO:

1. pozbawia człowieka wzroku, słuchu, mowy, zdolności płodzenia albo

2. powoduje inne ciężkie kalectwo, ciężką chorobę nieuleczalną lub długotrwałą, chorobę zazwyczaj zagrażającą życiu, trwałą chorobę, trwałą całkowitą lub znaczną niezdolność do pracy w zawodzie albo trwałe poważne zeszpecenie ciała,

3. podlega karze więzienia od roku do lat 10.”

Sterylizacja kobieca – jakie są możliwe skutki uboczne (oprócz nieodwracalności)?

Generalnie możliwe jest wystąpienie wszystkich powikłań związanych z operacją, w tym narażenie życia.

Mam nadzieję, że pani profesor udało się rozwiać niektóre wątpliwości i ułatwić wam podjęcie decyzji w sprawie doboru odpowiedniej metody antykoncepcji. W komentarzach pod częścią pierwszą zadawaliście też pytania dotyczące problemów nieporuszonych w ankiecie, dlatego postaram się znaleźć na nie odpowiedź wkrótce i może przygotować kolejny wpis na temat antykoncepcji.

Wpis powstał w ramach kampanii Nie łykam. Wszystko, co powinnaś wiedzieć o antykoncepcji.

* Koszt obliczony w ramach serwisu Treatment Abroad.

okładka wpisu